Wyprawy wspinaczkowe
witamy 2018-05-23
Wspinaczka górska
Wstecz


Dodano dnia:
2011-09-22

Liny i węzły... cz. II

Poradniki
Sprzęt

Węzły są jedynie dodatkiem do liny, ale jakim..! Wiązanie ich albo nas zafascynuje albo stanie się jedną z najnudniejszych i najbardziej irytujących rzeczy na świecie…

 No właśnie... dalej może być nudno i irytująco. Trudno, ale spróbujmy to zamknąć w jakąś całość...

Na co powinniśmy zwrócić uwagę kupując nową linę..?

Na etykiecie nowej liny zawarta jest wystarczająca ilość informacji na temat jej przeznaczenia, użytkowania i kryteriów bezpieczeństwa. Ale, żeby wszystko było jasne wprowadźmy jeszcze pojęcie WO (The Fall Factor).

Współczynnik Odpadnięcia to długość lotu podzielony przez odcinek liny zdolny ten upadek zaabsorbować.

Faktor 2 to największa wartość tego współczynnika podczas upadku. Występuje wtedy, kiedy wspinający się ”na pierwszego” nie osadzi żadnych przelotów, minie w czasie lotu asekurującego a bezpośrednie uderzenie przejmie stanowisko. Po takim locie, tak naprawdę, liny powinniśmy się pozbyć.

Niektóre z odpadnięć są gorsze dla liny (tym samym dla nas) niż inne

Po wpięciu liny przez prowadzącego do punktu asekuracyjnego dystans potencjalnego lotu w stosunku do odcinka liny wydanej przez asekurującego   jest mniejszy a cały WO wypada poniżej „2”.

Biorąc pod uwagę wytrzymałość liny upadek nad punktem wyżej osadzonym a więc z dłuższym odcinkiem liny biegnącej do partnera może okazać się bezpieczniejszy aniżeli lot znad punktu osadzonego bliżej (niżej) stanowiska.

Liczba rwań

To liczba upadków przy WO=2, które może znieść lina w teście UIAA obciążona masą 80kg dla liny pojedynczej lub masą 50 kg dla lin połówkowych i liny bliźniaczej.

Rozważając na temat wyboru liny, pomyślmy też o naszej wadze. Większa liczba rwań to, oczywiście, plus dla liny ale warto też sprawdzić inne charakterystyki, bo np. na linie stalowej możemy latać nieskończoną ilość razy ale czy jest ona dobra do wspinania?!

Siła graniczna (Impact Force)

Mierzona w kilo newtonach wyraża siłę przekazaną na wspinacza bezpośrednio po upadku. Niższa wartość siły granicznej, to większy komfort w przejęciu tego obciążenia.

Test liny na ścinanie  (Sharp Edge Test)

Zasada nr 1: im więcej takich prób wytrzyma, tym lepiej.

Wydłużenie (elongation)Lina pracująca w różnych warunkach atmosferycznych, poddana różnym warunkom obciążeniowym wymaga szczególnej uwagi po takich działaniach w górach

Lina pojedyncza nie powinna rozciągać się więcej niż 8%, połówkowa - 10%. Jednak w momencie realnego upadku siły, które nań działają mogą spowodować wydłużenie nawet do 30%.

Poślizg na rdzeniu i koszulce (mantel or heath slippage)

To “zdolność” koszulki do zsuwania się wzdłuż rdzenia podczas zjazdu lub małpowania (przemieszczanie się po linie za pomocą mechanicznych przyrządów zaciskowych) albo jeszcze inaczej jumarowania. Poślizg oplotu względem rdzenia nie powinien przekraczać 40mm a najlepiej wcale.

Trwałość

Liny przeznaczone do częstego używania na sztucznych ścianach czy do wspinania „na wędkę” są produkowane ze zwiększoną ilością włókien na oplocie co zwiększa ich trwałość ale, niestety, zmniejsza elastyczność. Niektórzy producenci produkują koszulki o zróżnicowanej sztywności tzn. zmieniające swoją elastyczność od końców do środka utrzymując w ten sposób optymalną charakterystykę na całej długości liny.

Odporność liny

Charakterystykę liny podnoszą różne metody jej uodpornienia na wpływy zewnętrzne. Liny impregnowane, bo o nich mowa, są dodatkowe zabezpieczone przed wpływem czynników zewnętrznych dzięki zastosowaniu silikonu, teflonu lub w procesie polimeryzacji. Liny w technologii „dry” mogą występować jako pojedyncze (single dry), w których suchy jest tylko oplot oraz jako podwójne (double dry), w których suchy jest zarówno oplot jak i rdzeń.

Niemal wszystkie liny mają zaznaczony w połowie marker fabryczny. Jeżeli posiadamy linę, która takiego znacznika nie posiada nie usiłujmy zaznaczyć środka liny jakimkolwiek środkiem chemicznym, gdyż może to wpłynąć na osłabienie liny.

Jaka długa lina?

Większość lin produkowana jest wciąż w standardowych 50m odcinkach. Od kilku lat daje zauważyć się jednak, że coraz częściej na rynek trafiają liny o długości 60 m a nawet 70m. Dłuższa jednak lina jest cięższa i trudniejsza w „ciągnięciu” jej za sobą podczas wspinania.

Wydaje się, że zestaw 60m lin np. połówkowych do wspinaczek zimowych w Tatrach czy w Alpach jest optymalny. Nie ma nic bardziej stresującego, niż za krótka lina w sytuacji kiedy 3m nad nami znajduje się idealne miejsce na stan.

Wszystkie liny produkowane w technologii kernmantel mają tendencje do kurczenia się w czasie użytkowania (chyba, że jesteśmy zdeklarowanymi  lotnikami), dlatego nowe są odrobinę dłuższe od ustalonej na etykiecie długości.

Wspinaczka na klifach zachodniej AngliiPoza tym, kiedy kupujemy nową linę fabrycznie (w firmie lina jest pakowana w konfiguracji zyg-zak) zwiniętą bardzo łatwo wpadamy w tarapaty odwijając ją jakkolwiek. Zamiast rzucać ją na podłogę i odwijać ”jakkolwiek”, ostrożnie, trzymając w ręku cały zwój spróbujmy odwinąć ją od końca…

Jak przechowywać?

Jest całkiem prawdopodobnym, że linę możemy uszkodzić nawet podczas przechowywania. Nie przechowujmy jej mokrej ani nie suszmy na ogniem czy w pobliżu  innego źródła ciepła. Podobnie nie  wywieszajmy mokrej liny bezpośrednio na słońcu i nie suszmy jej (o zgrozo!) na pracującym silniku samochodu. Wszystkie te praktyki prowadzą do utraty właściwości impregnacyjnych i wytrzymałościowych a sama lina w procesie asekuracji  czy zjazdu zachowa się tak jakbyśmy zdejmowali skórkę z banana. Najlepiej linę  przechowywać w bawełnianym worku siatkowym, w miejscu dobrze wentylowanym i okazyjnie przemywać (z dodatkiem małej ilości delikatnego detergentu) aby usunąć drobiny piasku, kamyczków czy soli w przypadku wspinaczek na klifach Anglii na przykład…

WĘZŁY

Wróćmy teraz do węzłów. Sama lina bez nich na niewiele nam się przyda. Nawet jeżeli nie specjalnie jesteśmy nimi zachwyceni, warto znać ich kilka, bo przede wszystkim zapewnią nam bezpieczeństwo  i wybawią z niespodziewanych opresji. Do wypadków dochodzi bądź wskutek  niedbałego ich wiązania bądź z niewiedzy w ogóle. Warto więc poświęcić trochę czasu na ich naukę!

Spróbujmy stworzyć taką top 10. węzłów, które najczęściej pojawiają się podczas wspinania, zjazdu czy  operacji  auto-ratowniczych:

1. Ósemka

To w tej chwili najbardziej powszechny węzeł służący do wiązania liny z uprzężą. Dość dobrze absorbuje siły generowane podczas upadku. Końcówkę liny można zabezpieczyć węzłem zderzakowym. 

2. Wyblinka

  • Prawdopodobnie, rekordzista w używaniu, głównie jako węzeł stanowiskowy.

3. Tatrzański skrajny

  • Rzadziej używany już do wiązania liny z uprzężą ale ma szereg innych zastosowań głównie ze względu na łatwość w wiązaniu go i w rozwiązywaniu a poza tym nie zaciska się tak bardzo jak ósemka.

4. Półwyblinka

  • Zastępczy węzeł do asekuracji i zjazdu i niezastąpiony w różnych metodach  ratownictwa i autoratownictwa.

5. Motyl alpejski

 

  • Zaletą tego węzła jest to, że pod obciążeniem nie skręca się i idealnie rozprowadza siłę szarpnięcia w 3.kierunkach, nie powodując dodatkowych zniekształceń. Idealny w alpinizmie, podczas przejść po lodowcu w zespołach liczniejszych niż 2 osoby,  w krótkiej linie…

6. Węzeł podwójny zderzakowy

 

  • Solidny węzeł łączący dwie liny (najczęściej o różnych średnicach) lub łączący końce jednego odcinka pętli zaciskowej. W przypadku znacznych obciążeń albo serii zjazdów węzeł podwójny zderzakowy stosujemy wespół z węzłem płaskim.

7. Węzeł płaski

  • Nie najważniejszy ale znajduje zastosowanie jak wyżej lub np. do transportu sklarowanej liny…

8. Węzeł taśmowy

  • Pożyteczny do łączenia ze sobą końców różnych odcinków taśm w zamkniętą pętle np. do zjazdu. Długie końcówki powinny być równe i solidnie zaciągnięte.

9. Prusik klasyczny/prusik francuski

  • Węzeł stosowany jako autoasekuracja podczas zjazdu i podejść po linie. Stosowany również na lodowcach, przy przekraczaniu szczelin, jak również szeroko rozpowszechniony w ratownictwie. Znakomicie zaciąga się pod obciążeniem, gorzej sprawa się ma z jego luzowaniem.

10. Bloker (węzeł Marcharda)

  • Łatwy w konstrukcji i stosowany w podobnych sytuacja jak powyżej. Obie końcówki pętli „chytamy” karabinkiem. Ale uwaga, po odciążeniu może nam odjechać…

{k.t}




Wstecz



  AKTUALNOŚĆI
 
2006 © Agencja Trekking Sport :: tel.: +48 (34) 365 24 04; +48 601 09 72 55
 
 





Tablice Gabloty sekretarki szkolenia Tworzenie stron Warszawa łóżka do masażu smiechowo.lapy.pl/?t